Evet. günümüz sorunu Üç Kuruşluk İş, Milyonluk Beklenti… Eskiden girişimcilik, fikir bulmaktan ziyade, o fikri hayata geçirecek “ameleliği” göze almak demekti. Bir fikir bulurdunuz, içiniz içinizi yerdi, “Bir an önce yayına alayım, dünyayı değiştireyim” derdiniz. Ancak önünüzde devasa, insan faktörlü bir duvar vardı: Yazılım geliştirme süreci.
Bu süreç genellikle sancılı bir döngüyle başlardı. Ya freelance platformlarında (Upwork vb.) uygun maliyetli bir yazılımcı arardınız ya da yerel forumlarda vasatın altı hizmet kalitesine boyun eğerdiniz. Sonrası ise tam bir kaos: “Babaannem vefat etti”, “Teyzem hamile kaldı” gibi bitmek bilmeyen yalanlar, sürekli ertelenen teslim tarihleri… Ürünü test bile etmeden “Bitti” diye teslim edilen enkaz projelerde bir de “tester” olmak zorunda kalırdınız.
O ilk başta büyük bir heyecanla başladığınız projede, “launch” (yayına çıkış) aşamasına gelene kadar bu iletişim problemleri ve sorumsuzluklar yüzünden sıfır hevesle, tükenmiş bir halde kalırdınız.
Oyunun Kuralları Değişti: Artık Patron “Mantık”
Şimdi ise devir değişti. Cebinizde bir fikriniz varsa ve biraz da algoritma/mantık (logic) biliyorsanız; kimseyle akraba olmadan, servet harcamadan ve en önemlisi zamanınızı çöpe atmadan birkaç günde prototip çıkartıp test edebiliyorsunuz. Yapay zeka ve “no-code” araçları sayesinde süreç hızlandı.
Olmadı mı? Fikir tutmadı mı? Hemen çöpe atıp başka fikre geçebiliyorsunuz. Neredeyse bedava!
Peki, neden bu noktaya geldik? Yazılım dünyasındaki o kronik “Müşteri vs. Yazılımcı” çatışması neden bizleri yapay zekaya itti?
“Üç Kuruşluk İş Milyonluk Beklenti” Yanılgısı ve İş Etiği
Sektörde sıkça duyduğumuz bir savunma vardır: “Müşteri üç kuruşa bir milyon dolarlık iş istiyor, parayı az veriyorsa hizmet de ona göre olur.”
İşte bu, iş etiğine aykırı en büyük yanılgıdır.
Bir işin bütçesi düşük olabilir. Fikir çok saçma olabilir. Proje tutmayacak gibi görünebilir. Bunların hiçbiri, işi alan profesyoneli ilgilendirmez. Eğer bir yazılımcı, teklif edilen parayı beğenmiyorsa “Ben bu işi yapmam” deme hakkına sahiptir. Ancak, “Tamam, yaparım” deyip işi aldıktan sonra; “Para azdı, o yüzden baştan savma yaptım” veya “Canım istemedi, geciktirdim” deme lüksü yoktur.
Parasını aldığınız işi yapmamak, geciktirmek veya bahaneler arkasına sığınmak; adına ne derseniz deyin, profesyonellik dışıdır ve dürüstlükle bağdaşmaz.
“Bana PDF Ver” Beklentisi ve Memur Kafası
Bir diğer büyük sorun ise “belirsizlik” bahanesidir. Bazı yazılımcılar, müşteriden kusursuz bir teknik dokümantasyon, hazırlanmış PDF’ler ve netleştirilmiş “task”lar bekler. “Müşteri ne istediğini bilmiyor, proje sürekli değişiyor” diye yakınırlar.
Gerçek dünya böyle işlemez. Türkiye’de (ve aslında dünyanın pek çok yerinde), milyonluk projeler yöneten dev firmalar bile bazen “Biz derdimizi anlatalım, çözümü siz yazın” diyerek masaya gelir. Freelance sitelerinden iş veren bireysel bir girişimciden, profesyonel bir “Product Manager” gibi dosya hazırlamasını beklemek gerçekçi değildir.
İşte burada “Freelancer” ile “Memur Zihniyeti” arasındaki fark ortaya çıkar.
Müşteri size “Benim aklımdan geçenleri okuyan bir uygulama istiyorum” diye gelecek. Bu çok doğal. Profesyonel olan taraf sizsiniz;
-
Detayları soracak olan,
-
Riskleri belirleyecek olan,
-
Neyin olup neyin olamayacağını söyleyen,
-
Sözleşmeyi ve kapsamı (scope) buna göre çizen kişi siz olmalısınız.
Eğer “Bana iş kusursuz açıklanmış olarak gelsin, ben sadece kodumu yazarım, gerisine karışmam” diyorsanız; buna “memur kafası” denir. Bir freelancer için memur kafası ölüm fermanıdır. Bu zihniyetle asla büyük işler yapamaz, asla büyüyemez ve asla tatmin edici paralar kazanamazsınız.
Sonuç: İnisiyatif Alan Kazanır
İşin özü şudur: Süreç yönetimi, teknik bilgi kadar değerlidir. Müşteri hayal satar, o hayali teknik gerçekliğe dökecek ve sınırlarını çizecek olan hizmet sağlayıcıdır.
Eskiden bu süreçlerdeki insan kaprisleriyle uğraşmak zorundaydık. Şimdi ise yapay zeka ile “derdimizi anlatıp” kodumuzu alabiliyoruz. Eğer insanlar, makinelere karşı rekabet etmek istiyorsa; “kod yazmaktan” daha fazlasını, yani sorumluluk almayı ve taahhütlerine sadık kalmayı öğrenmek zorundalar.
—
Üç Kuruşluk İş Milyonluk Beklenti yazım bu kadardı. Okuduğunuz için teşekkür ederim.
#YazılımGeliştirme #CleanCode #BestPractices #Teknoloji #Motivasyon #Programlama #Kariyer #GitHub
Beğendim!
Harika!
İlginç!
Beğenmedim
